هراس من
باری
همه از مردن
در سرزمینی ست
که مزد گورکن
از بهای آزادی آدمی افزون باشد
احمد شاملو - 1341
آیا پاسارگارد دفن خواهد شد ؟
میراث خبر : مسئولان ساخت سد سيوند در منطقه تنگه بلاغي اعلام كردند كه باستان شناسان بعد از شروع آبگيري سد در بهمن ماه سال جاري مي توانند نجات بخشي محوطه هاي باستاني را تا يك سال ادامه دهند.
تنگه 18 كيلومتري بلاغي در فاصله 4 كيلومتري از محوطه ثبت جهاني پاسارگاد در استان فارس جاي گرفته و بخشي از چشمانداز پاسارگاد محسوب ميشود. اين تنگه كه در خود آثار و محوطه هاي باستاني مهمي را جاي داده است به اعتقاد كارشناسان محل عبور راه شاهي مهمترين راه باستاني كشور بوده كه به دستور داريوش هخامنشي ساخته شده است.
«سعيد جامعهاي»، مجري پروژه احداث سد سيوند گفت:«آبگيري سد طبق برنامه اعلام شده در بهمن ماه سال جاري انجام مي شود اما باتوجه به اينكه براي پر شدن كامل درياچه سد يك سال زمان نياز است باستان شناسان با وجود شروع آبگيري مي توانند كار خود را ادامه دهند.»
او گفت:«درياچه سد سيوند بيش از 11 كيلومتر مربع وسعت دارد و پر شدن اين حجم درياچه به يك باره اتفاق نمي افتد بلكه به مرور زمان انجام مي شود و كارشناسان مي توانند از اين زمان به خصوص در بخش انتهايي درياچه سد براي نجات محوطه ها استفاده كنند. »
طي ماه هاي گذشته پنج تيم مشترك ايراني_ ايتاليايي، ايراني _آلماني، ايراني _ لهستاني، ايراني _ فرانسوي و ايراني-ژاپني براي نجات محوطههاي باستاني پشت سد سيوند كاوشهايي را انجام دادند. در اين كاوشها باستانشناسان توانستند بقاياي معماري، اشيا و گورهاي باستاني متعلق به هزاره پنجم پيش از ميلاد تا دوران اسلامي را شناسايي كنند.
باستانشناسان در بررسيهايي كه در درياچه سد سيوند انجام دادهاند بيش از 129 اثر و محوطه باستاني را شناسايي كردهاند. در حال حاضر تيم هاي باستانشناسي در حال كاوشهاي نجاتبخشي در تنگه هستند.
طبق برنامه اعلام شده از سوي وزارت نيرو سد سيوند بهمن ماه سال جاري همزمان با دهه فجر آبگيري ميشود.
طي چند سال گذشته در كشورهاي باستاني جهان برخي از سدها در كنار رودخانهها و محوطههاي باستاني به منظور توسعه اقتصادي و عمراني و تامين آب ساخته شدهاند، اما اين سدها موجب به خطر افتادن بسياري از محوطههاي باستاني جهان شده است.
كارشناسان جهان با توجه به اهميت طرحهاي عمراني و اقتصادي، نجاتبخشي محوطههاي تاريخي را آغاز كردهاند كه از آن جمله مي توان به سد «اسوان» در مصر اشاره كرد. كشور مصر براي ادامه روند توسعه اقتصادي و عمراني كشور خود، كميتهاي جهاني را به رهبري يونسكو تشكيل داد و طي چند سال عمليات گسترده معابد نوبي را از خطر غرق شدن نجات داد.
پاسارگاد پنجمين محوطه جهاني ايران است كه طي آخرين جلسه يونسكو تير ماه سال 1383 كه در چين برگزار شد به علت دارا بود شاخصهاي فراواني در فهرست جهاني يونسكو به ثبت رسيد.
ساخت سد سيوند از سال 1371 در تنگه بلاغي و روي رودخانه پلوار، بدون توجه به وجود آثار تاريخي و باستاني آغاز شد.
*********
میراث خبر : محمد حسن طالبيان مدير بنياد پژوهشي پارسه و پاسارگاد گفت: «با توجه به اين كه ساخت و آبگيري هر سد باعث به وجود آمدن تغييرات مختلف از لحاظ زيست محيطي، اقتصادي، فرهنگي در هر منطقه ميشود و ميتواند در صورت وجود آثار تاريخي در نزديكي آن و افزايش رطوبت به سازهها آسيب وارد سازد، قصد داريم تاثيرات احتمالي مختلف بر روي آن را مورد بررسي قرار دهيم.»
او با اشاره به اين كه بسته شدن مسير كوچ عشاير و به زيرآب رفتن يكي از استقرارگاههاي كوچنشينان در منطقه يكي از نتايج مهم آبگيري سد خواهد بود، گفت: «وجود آثار تاريخي و فرهنگي مهم در نزديكي درياچه اين سد از جمله آثار تاريخي پاسارگاد باعث ميشود كه نتايج حاصل از اين مطالعات گسترده به خصوص افزايش رطوبت در منطقه و تاثير آن بر سازههاي تاريخي اهميت ويژهاي داشته باشد.»
